Przejdź do treści

Matura z matematyki maj 2026, poziom rozszerzony, zadanie 9 - rozwiązanie

Zadanie otwarte za 5 pkt. Treść i rysunek pochodzą z arkusza Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, odpowiedź jest zgodna z kluczem CKE, a rozwiązanie i typowe błędy przygotował zespół zdaje.com.

Zadanie 95 pkt

W kartezjańskim układzie współrzędnych (x,y)(x,y) punkty A=(1,−1)A=(1,-1) oraz B=(4,0)B=(4,0) są wierzchołkami trójkąta ABC,ABC\text{,} w którym ∣CA∣=∣CB∣.|CA|=|CB|\text{.} Jedno z ramion trójkąta ABCABC zawiera się w prostej o równaniu x+2y−4=0.x+2y-4=0\text{.} Na boku ACAC tego trójkąta obrano taki punkt M,M\text{,} że ∣AM∣:∣MC∣=1:4.|AM|:|MC|=1:4\text{.} Wyznacz równanie okręgu, który ma środek w punkcie MM i przechodzi przez punkt C.C\text{.}
Wskazówka

Wierzchołek CC leży na symetralnej ABAB - przetnij ją z podaną prostą.

Odpowiedź (klucz CKE): (x−65)2+(y+35)2=165\left(x-\frac{6}{5}\right)^2+\left(y+\frac{3}{5}\right)^2=\frac{16}{5}

Rozwiązanie krok po kroku

  1. Ramiona to CACA i CB.CB\text{.} Sprawdzamy, który punkt leży na prostej x+2y−4=0:x+2y-4=0\text{:} dla B:B\text{:} 4+0−4=04+0-4=0 (tak), dla A:A\text{:} 1−2−4≠0.1-2-4\ne 0\text{.} Zatem prosta zawiera ramię BC.BC\text{.}
  2. CC leży na symetralnej odcinka ABAB (bo ∣CA∣=∣CB∣|CA|=|CB|). Środek AB:AB\text{:} (52,−12),\left(\frac{5}{2},-\frac{1}{2}\right)\text{,} wektor AB→=[3,1],\overrightarrow{AB}=[3,1]\text{,} symetralna: 3(x−52)+(y+12)=0,3\left(x-\frac{5}{2}\right)+\left(y+\frac{1}{2}\right)=0\text{,} czyli 3x+y−7=0.3x+y-7=0\text{.}
  3. CC to punkt wspólny symetralnej i prostej x+2y−4=0:x+2y-4=0\text{:} y=7−3x,y=7-3x\text{,} x+14−6x=4,x+14-6x=4\text{,} więc x=2,x=2\text{,} y=1.y=1\text{.} C=(2,1).C=(2,1)\text{.}
  4. ∣AM∣:∣MC∣=1:4,|AM|:|MC|=1:4\text{,} więc M=A+15AC→=(1,−1)+15[1,2]=(65,−35).M=A+\frac{1}{5}\overrightarrow{AC}=(1,-1)+\frac{1}{5}[1,2]=\left(\frac{6}{5},-\frac{3}{5}\right)\text{.}
  5. Promień: r2=∣MC∣2=(2−65)2+(1+35)2=1625+6425=8025=165.r^2=|MC|^2=\left(2-\frac{6}{5}\right)^2+\left(1+\frac{3}{5}\right)^2=\frac{16}{25}+\frac{64}{25}=\frac{80}{25}=\frac{16}{5}\text{.}

Typowe błędy

  • Założenie, że prosta zawiera ramię AC,AC\text{,} bez sprawdzenia, który z punktów A,A\text{,} BB na niej leży.
  • Podział odcinka w złą stronę: M=A+45AC→M=A+\frac{4}{5}\overrightarrow{AC} (to punkt bliżej CC).
  • Wpisanie promienia zamiast jego kwadratu po prawej stronie równania okręgu.

Rozwiąż podobne w Turbo Matmie Dział: Geometria analityczna

Źródło: CKE, matura maj 2026 (poziom rozszerzony), zad. 9

Arkusz: Centralna Komisja Egzaminacyjna. Arkusz (PDF) · Zasady oceniania (PDF)