Przejdź do treści

Matura z matematyki maj 2026, poziom rozszerzony, zadanie 4 - rozwiązanie

Zadanie otwarte za 3 pkt. Treść i rysunek pochodzą z arkusza Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, odpowiedź jest zgodna z kluczem CKE, a rozwiązanie i typowe błędy przygotował zespół zdaje.com.

Zadanie 43 pkt

Punkty KK i LL są środkami - odpowiednio - boków ABAB i BCBC kwadratu ABCDABCD o boku długości a.a\text{.} Punkt MM jest takim punktem na boku BC,BC\text{,} że odcinki DKDK i KMKM są prostopadłe. Odcinek ALAL przecina odcinki DKDK oraz DMDM w punktach - odpowiednio - PP oraz QQ (zobacz rysunek). Wykaż, że ∣PQ∣=55a.|PQ|=\frac{\sqrt{5}}{5}a\text{.}
Rysunek do zadania 4 z arkusza CKE
Wskazówka

Ustaw kwadrat w układzie współrzędnych i z iloczynu skalarnego wyznacz położenie punktu M.M\text{.}

Odpowiedź (klucz CKE): zadanie na dowód - ocenia się tok rozumowania.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. Wprowadzamy układ współrzędnych: A=(0,0),A=(0,0)\text{,} B=(a,0),B=(a,0)\text{,} C=(a,a),C=(a,a)\text{,} D=(0,a).D=(0,a)\text{.} Wtedy K=(a2,0),K=\left(\frac{a}{2},0\right)\text{,} L=(a,a2).L=\left(a,\frac{a}{2}\right)\text{.}
  2. M=(a,m).M=(a,m)\text{.} Prostopadłość DK⊥KM:DK\perp KM\text{:} KD→∘KM→=(−a2)⋅a2+a⋅m=0,\overrightarrow{KD}\circ\overrightarrow{KM}=\left(-\frac{a}{2}\right)\cdot\frac{a}{2}+a\cdot m=0\text{,} więc m=a4m=\frac{a}{4} i M=(a,a4).M=\left(a,\frac{a}{4}\right)\text{.}
  3. Równania prostych: AL: y=12x;AL:\ y=\frac{1}{2}x\text{;} DK: y=a−2x;DK:\ y=a-2x\text{;} DM: y=a−34x.DM:\ y=a-\frac{3}{4}x\text{.}
  4. P=AL∩DK:P=AL\cap DK\text{:} 12x=a−2x,\frac{1}{2}x=a-2x\text{,} więc x=2a5,x=\frac{2a}{5}\text{,} P=(2a5,a5).P=\left(\frac{2a}{5},\frac{a}{5}\right)\text{.}
  5. Q=AL∩DM:Q=AL\cap DM\text{:} 12x=a−34x,\frac{1}{2}x=a-\frac{3}{4}x\text{,} więc x=4a5,x=\frac{4a}{5}\text{,} Q=(4a5,2a5).Q=\left(\frac{4a}{5},\frac{2a}{5}\right)\text{.}
  6. ∣PQ∣=(2a5)2+(a5)2=5a225=55a.|PQ|=\sqrt{\left(\frac{2a}{5}\right)^2+\left(\frac{a}{5}\right)^2}=\sqrt{\frac{5a^2}{25}}=\frac{\sqrt{5}}{5}a\text{.} To kończy dowód.

Typowe błędy

  • Przyjęcie bez uzasadnienia, że MM jest środkiem odcinka BLBL - to trzeba wyprowadzić z warunku DK⊥KM.DK\perp KM\text{.}
  • Sprawdzenie tezy tylko dla konkretnego aa (np. a=5a=5) - dowód musi działać dla każdego a>0.a>0\text{.}
  • Błąd we współczynniku kierunkowym DM:DM\text{:} MM ma drugą współrzędną a4,\frac{a}{4}\text{,} więc spadek na długości aa to 3a4.\frac{3a}{4}\text{.}

Rozwiąż podobne w Turbo Matmie Dział: Planimetria

Źródło: CKE, matura maj 2026 (poziom rozszerzony), zad. 4

Arkusz: Centralna Komisja Egzaminacyjna. Arkusz (PDF) · Zasady oceniania (PDF)